عوارض ضربه به سر
عده ای از بیماران دچار تکان مغزی میشوند. این گروه ممکن است اختلال در حافظه و یا هوشیاری را تجربه کنند اما علائمشان بهبود میابد ضمن آنکه سی تی اسکن طبیعی دارند. تصور میشود که بدنبال ضربه به سر لحظه ای عملکرد مغز آنها متوقف شده و مجددأ برقرار شده است.
تشنج از دیگر عوارض ضربه به سر است. عده ای از پزشکان برای کنترل و پیشگیری از آن مبادرت به تجویز داروهای ضد تشنج میکنند. اگر بیمار بدنبال ضربه دچار ضایعه ای در مغز شده باشد که بتواند کانونی برای بروز تشنج باشد این داروها ممکن برای پیشگیری تا آخر عمر ادامه یابند.

شکستگی جمجمه گاهی تنها عارضه ناشی از ضربه باشد. زمان لازم برای جوش خوردن استخوان جمجمه بسته به سن بیمار از 3 ماه تا 3 سال متغیر است.
عفونت ازعوارضی است که میتواند زخم سر، استخوان زیرین زخم و حتی مغز را گرفتار کند.
بیمارانی با خونریزی از بینی، کبودی دور چشمها و یا در پشت گوشها مستعد شکستگی قاعده جمجمه هستند. برای رویت شکستگی از سی تی اسکن بهره میگیریم. این بیماران ممکن است دچار علائمی همچون تب، سفتی گردن و سردرد شوند. این بیماران باید سریعأ به اورژانس منتقل شوند و بررسی از نظر بروز عفونت در آنها صورت بگیرد.
تورم ، قرمزی و خروج چرک از زخم و یا درد شدید در لمس از نشانه های عفونت زخم و یا استخوان زیرین زخم است. این بیماران نیز باید به مراکز درمانی انتقال داده شوند.
عدهای از مصدومین بااینکه مدتی از ترخیص آنها از بیمارستان میگذرد با اینحال علائمی همچون تهوع، بی حوصلگی، اختلال در خواب و حافظه، پرخاشگری و حتی افسردگی از نشانه های رایج در این بیماران است.
معمولأ تا 90% بیماران در طی یکسال بهبود می یابند. در هر صورت وجود این علائم نیاز به پیگیری سرپایی توسط متخصص مغز و اعصاب را ضروری میکند.
پس از ترخیص، پزشکان علائمی را برای بیمار و همراهان توضیح میدهند که بنام علائم هشدار گفته میشوند. این علائم دال بر احتمال بروز آسیبی در مغز بیمار است. بمحض برخورد با این علائم سریعأ باید بیمار به اورژانس برگردانده شود.
علائم هشدار شامل: تشنج، استفراغ، خواب آلودگی(بصورتی که نتوان براحتی بیمار را بیدار نمود)، نقص در حرکت یا درک حس در بخشی از بدن، سردرد افزایش یابنده و یا پخش شونده.
اما در پس ضربه به سر چه اتفاقی می افتد؟
میدانیم که جمجمه فضایی استخوانی است که محتوی مغز، عروق خونرساننده و مایعی است که حفرات درون مغز را پر میکند. اگر یکی از این اجزاء شروع به افزایش نماید، مانند تورم بافت مغز بدنبال ضربه و یا خونریزی از عروق، در اینصورت فشار بر دیگر اجزا بالا میرود و اختلال ناشی از فشار غیر طبیعی بروز میکند. اما هر ضربه به سر معادل آسیب به عناصر داخل جمجمه نیست. برای شک به آسیب باید بدنبال علائم و نشانه ها یی همچون افت هوشیاری، سردرد، استفراغ، فراموشی، خونریزی از بینی، کبودی دور چشمها و یا در پشت گوشها بود
کاهش هوشیاری متغیر است و هرچه شدیدتر باشد دال بر عاقبت بدتر برای مصدوم نیست هرچند وقتی هوشیاری بیمار پایین تر باشد اقدام شدیدتر و مراقبت بیشتری برای بیمار اتخاذ میشود.
سردرد در این بیماران عمدتأ در تمام سر پخش میباشد و یا با گذر زمان بدتر میشود.
استفراغ این بیماران جهنده بوده و بیمار فاقد توانایی کنترل بر آن میباشد.
فراموشی نسبت به حوادث قبل یا بعد از بروز حاثه میباشد. فراموشی صرفأ در لحظه بروز حادثه معمولأ امری طبیعی است. این بیماران معمولأ از اینکه قبل از بروز حادثه مشغول چه کاری بودند و یا پس از بروز حادثه چه کسانی به آنها کمک کردند و یا چگونه به اورژانس منتقل شدند چیزی بیاد نمی آورند.
خونریزی از بینی، کبودی دور چشمها و یا در پشت گوشها از علائم شکستگی قاعده جمجمه است.
زمانیکه هر کدام از علائم فوق دیده شود بیمار باید به اورژانس منتقل شود؛ البته نبود این علائم دال بر عدم نیاز به بررسی نیست. تعدادی از بیماران بنا بر شرایط جسمی(مسمومیت همزمان) و داروهایی که در حال مصرف (داروهای ضد انعقاد خون مانند وارفارین) هستند با اینکه هیچ علامتی ندارند باز کاندید بررسی تشخیصی هستند.
در بین اقدامات تشخیصی هیچکدام به اندازه سی تی اسکن از مغز برای بیمار مفید نیست.